Amsterdam - architectuur in beeld
1.3 Gevelversiering 17e/18e eeuw, symbolisch-narratief


Beknopte inhoudsopgave:
Site indeling:  i
Gevelversiering 17e/18e eeuw:  1234
Stadsgezichten oud Amsterdam:  12
Concertgebouwbuurt:  1234
Amsterdamse School:  12345678910
Eigen (en) aardig aan Amsterdam:  1
Vondelpark:  12
Architortuur:  1

Architectuur Amsterdam 17e/18e eeuw:
Berts geschiedenissite
oorsprong symbolen (bovenlichten.net)
Hans Vredeman de Vries (architectenweb)
Hendrick de Keyser (indicium-eminens)
Jacob van Campen (wikipedia)
Philips Vingboons (wikipedia)
Lodewijkstijlen (verreverwanten)
monumentale woonhuizen van Amsterdam






































































































































































































naar beneden































































































































































































naar beneden































































































































































































naar beneden































































































































































































naar beneden































































































































































































naar beneden































































































































































































naar beneden































































































































































































naar beneden































































































































































































naar beneden































































































































































































naar beneden































































































































































































naar beneden































































































































































































naar beneden































































































































































































naar beneden
Image Hosted by PicturePush
Paleis (oorspronkelijk: Stadhuis) op de Dam, 1648-1665, Jacob van Campen. Het beeldhouwwerk werd gemaakt door Artus Quellijn en zijn medewerkers. Het gebouw heeft zowel aan de voorgevel aan de Dam als aan de achtergevel aan de Nieuwezijds Voorburgwal een groot fronton met een timpaan met marmeren beeldhouwwerk. Het reusachtige beeld de Vrede refereert aan de Vrede van Münster (1648). De personificatie van de Vrede draagt twee vredessymbolen: de olijftak en de staf van Mercurius Ze wordt geflankeerd door de personificaties van de Voorzichtigheid en de Gerechtigheid (bma)

Image Hosted by PicturePush
Het timpaan laat de welvaart zien die uit de vrede voortkomt: zeegoden en –wezens verbeelden de Amsterdamse dominantie op zee en betuigen hulde aan de Amsterdamse stedemaagd die in het midden troont (bma)


Image Hosted by PicturePush



Image Hosted by PicturePush



Image Hosted by PicturePush Nieuwezijds Voorburgwal


Image Hosted by PicturePush
"De stedemaagd strekt haar armen uit om de schatten van de vier, toenmalig bekende, werelddelen in ontvangst te nemen.
Achter Amsterdam – centrum van de wereld – is een koggeschip, het oude wapen van de stad, te zien" (bma)


Image Hosted by PicturePush Afrika en Europa


Image Hosted by PicturePush Azië en Amerika Image Hosted by PicturePush
Oudezijds Voorburgwal 19, gebouwd in 1656. Hollands classisistische halsgevel, met de oudste en tevens grootste figuratieve klauwstukken van Amsterdam, vermoedelijk dolfijnen voorstellend.


Image Hosted by PicturePush Brouwersgracht 48


Image Hosted by PicturePush



Image Hosted by PicturePush Herengracht 510


Image Hosted by PicturePush



Image Hosted by PicturePush
Oudezijds Voorburgwal 187, blijkens het jaartallint gebouwd in 1663. Op de rijk bewerkte vleugelstukken wordt de tabakshandel uitgebeeld door vier smartelijk ogende negers met tabaksbladeren in de hand, gezeten op manden en tabaksrollen


Image Hosted by PicturePush



Image Hosted by PicturePush
Het Huis met de Hoofden (1622), Keizersgracht 123. Best bewaarde 17e eeuwse grachtenpand, waarschijnlijk ontworpen door Hendrick de Keyser (amsterdam.nl) Over de symboliek van (en anecdotes rondom) de 'hoofden',cq borstbeelden zie: amsterdamsebinnenstad.nl


Image Hosted by PicturePush



Image Hosted by PicturePush



Image Hosted by PicturePush



Image Hosted by PicturePush



Image Hosted by PicturePush Burgerweeshuis (1632-1635), Nieuwezijds Voorburgwal 357/Kalverstraat 92. Hendrick de Keyser, Pieter de Keyser, Jacob van Campen e.a. (bma)


Image Hosted by PicturePush



Image Hosted by PicturePush



Image Hosted by PicturePush



Image Hosted by PicturePush Herengracht 581  (a'damsebinnenstad)


Image Hosted by PicturePush
'Het Huis aan de Bocht' of 'Huis de Neufville' (1731), Herengracht 475 geeft een goed beeld van wooncultuur aan de ‘Gouden Bocht’ van de Herengracht in de achttiende eeuw. Het pand onderging toen tot twee maal toe een verbouwing, respectievelijk kort na 1730, vervolgens in circa 1792-1795. Bij de eerste verbouwing werd het huis in de toen gangbare ‘Hollandse’ Lodewijk XIV-stijl opgetrokken. In het tweede geval betrof het meer een herinrichting waarbij het interieur werd aangepast aan de eigentijdse normen van de Lodewijk XVI-stijl. Hierdoor is in Herengracht 475 een synthese ontstaan tussen aanvang en eindstadium van onderling verwante stijlperiodes die hun inspiratie in de Franse Lodewijk-stijlen vonden (bma)

Image Hosted by PicturePush
Het zadeldak wordt aan het oog onttrokken door een iets naar binnen zwenkende balustrade waarvan de cartouche in het midden door liggende vrouwenfiguren wordt geflankeerd. Het reliëf op de cartouche toont kinderen die vruchten uit een boom schudden. Een vergulde hemelglobe bekroont de geveltop. (bma)

Image Hosted by PicturePush De stoep van 'Huis de Neufville"


Image Hosted by PicturePush



Image Hosted by PicturePush



Image Hosted by PicturePush De wildeman is een veelvuldig voorkomend symbool dat teruggaat op een germaanse rite. Zie bovenlichten.net en  de vorige pagina


Image Hosted by PicturePush
Felix Merites, Keizersgracht 324 (1787-1792), ontwerp Jacob Otten Husly, gebouwd in opdracht van het genootschap Felix Meritis, “Gelukkig door Verdiensten”. Het genootschap, dat in de wandeling Felix genoemd wordt, werd opgericht in 1777, ter bevordering van de kunsten en wetenschappen. Felix Meritis was een genootschap van het soort waarvan er rond het midden van de achttiende eeuw in Europa meerdere opgericht werden. Veel van die genootschappen waren gegrondvest op de gedachte dat men juist in de ‘gezellige’ omgeving van vrienden en gelijkgestemden de basis kon leggen voor kennis, deugd en geluk.
Onder de ramen basreliëfs van beeldhouwer Jan Swart geplaatst. Ze tonen de vijf departementen van de vereniging, te weten (v.l.n.r.) de tekenkunde, letterkunde, koophandel, natuurkunde en muziek. Bron: bma

Image Hosted by PicturePush
Voor het pediment maakte Swart een sculptuur rondom het blazoen van de maatschappij met een bijenkorf en daaromheen zwermende bijen die verwijzen naar de vruchtbare nijverheid van de leden (ibid bma)


Image Hosted by PicturePush



Image Hosted by PicturePush
De Zeevrugt, achttiende eeuws woonhuis aan de Singel 36. Als balustrade uitgevoerde attiek met in het midden een brede Lodewijk XV-kuif waaronder een gebeeldhouwde figuur van Mercurius, omringd door attributen van de handel

Image Hosted by PicturePush De toegangsdeur van de Zeevrugt heeft nog zijn oorspronkelijke Lodewijk XV-omlijsting, met een gebeeldhouwd schip in de bekroning. Deur, snijraam en ruitverdeling zijn in empirestijl gehouden


Image Hosted by PicturePush



Image Hosted by PicturePush Kloveniersburgwal 26. Buitengewoon weelderige lijstgevel die evenwel slechts 2.44 meter bemeet



Image Hosted by PicturePush
Dit huis staat bekend als het 'Kleine Trippenhuis', ofwel het 'Huis van de koetsier van de heer Trip'. Het staat pal tegenover het 'Trippenhuis' op nummer 29. Het Trippenhuis is met ruim 22 meter het breedste woonhuis van Amsterdam. Het werd in 1660 gebouwd voor de zeer gefortuneerde broers Lodewijk en Hendrick Trip. De broers hadden fortuin gemaakt met de handel in ijzer, koper, geschut en ammunitie. Het verhaal gaat dat de koetsier van de heer Trip uitriep: "Ach, ik zou al gelukkig zijn met een huis dat zo breed is als de voordeur van mijn meester". De heer Trip hoorde dat en zorgde ervoor dat zijn koetsier zo'n huis kreeg. (amsterdam.nl)

Image Hosted by PicturePush 'De Bouwkonst', Singel 390, rond 1700. Verhoogde lijstgevel in een zeer vroege Lodewijk-XIV-stijl. Over de restauratie van de hemelbol: amsterdamsebinnenstad.nl


Image Hosted by PicturePush



Image Hosted by PicturePush



Image Hosted by PicturePush          Image Hosted by PicturePush          Image Hosted by PicturePush

Image Hosted by PicturePush          Image Hosted by PicturePush          Image Hosted by PicturePush



Image Hosted by PicturePush



Image Hosted by PicturePush          Image Hosted by PicturePush          Image Hosted by PicturePush

Image Hosted by PicturePush          Image Hosted by PicturePush          Image Hosted by PicturePush



Image Hosted by PicturePush Sint Olofskapel of Oudezijds Kapel (circa 1440). Zeedijk 2a. Spes altera vitae = hoop op een ander leven



Image Hosted by PicturePush



Image Hosted by PicturePush



Image Hosted by PicturePush



Image Hosted by PicturePush



Image Hosted by PicturePush



Image Hosted by PicturePush



Image Hosted by PicturePush



Image Hosted by PicturePush schrik niet ik wreek geen quaat maar dwing tot goet
straf is myn hand maar lieflyk myn gemoet


Image Hosted by PicturePush



Image Hosted by PicturePush



Image Hosted by PicturePush



Image Hosted by PicturePush





































































































































































































naar boven































































































































































































naar boven































































































































































































naar boven































































































































































































naar boven































































































































































































naar boven































































































































































































naar boven































































































































































































naar boven































































































































































































naar boven































































































































































































naar boven































































































































































































naar boven































































































































































































naar boven































































































































































































naar boven

Beknopte inhoudsopgave:
Site indeling:  i
Gevelversiering 17e/18e eeuw:  1234
Stadsgezichten oud Amsterdam:  12
Concertgebouwbuurt:  1234
Amsterdamse School:  12345678910
Eigen (en) aardig aan Amsterdam:  1
Vondelpark:  12
Architortuur:  1
naar boven

vervolg:  1.4 Gevelversiering 17e/18e eeuw, gevelstenen

Architectuur Amsterdam algemeen:
stadsarchief Amsterdam
bureau monumenten & archeologie
archipedia-architectuurencyclopedie
de ckplus monumenten-site
vrienden van de A'damse binnenstad
stichting Bonas
jordaanweb